• Architectural Project

  Tülay Tosun Design Studio (TTds)

Salkım Restaurant, Akra Didim’in eğimli topoğrafyası içerisinde konumlanan, birbirinden farklı ancak birbiriyle ilişkili üç mekândan oluşan bir bütün olarak tasarlanmıştır: 495 m² büyüklüğündeki Salkım À la Carte Restaurant, 109 m² büyüklüğündeki Signature Bar ve en alt kotta yer alan 84 m² büyüklüğündeki Lounge. Her mekân kendine özgü bir mimari karakter taşırken, bir araya geldiklerinde Ege’nin yaşam, buluşma ve yeme-içme geleneklerinden beslenen ortak bir dil oluştururlar.

“Salkım”, tek bir sap üzerinde bir arada büyüyen üzüm tanelerinin oluşturduğu kümeyi ifade eder. Restoran, adını bahçesinin farklı noktalarına dikilen asmalardan alır; bu isim aynı zamanda projenin çevresindeki peyzaj ve Akdeniz karakteriyle kurduğu yakın ilişkiyi yansıtır.

Programı tek bir mimari kütlede toplamak yerine proje, işlevleri alana yayılan bağımsız hacimler halinde kurgular. Bu hacimler arasındaki hareket; teraslar, patikalar, merdivenler ve bitkilendirilmiş eşikler aracılığıyla gerçekleşir. Böylece geleneksel, doğrusal iç mekân dizisi; mimari ve peyzaj içerisinde ucu açık bir yolculuğa dönüşür.

Arazinin doğal konturlarını takip eden Salkım À la Carte Restaurant, pilotis sistemiyle zeminden yükseltilmiştir. Bu yaklaşım, yapının algılanan kütlesini azaltırken mevcut maki bitki örtüsünün ve doğal arazinin yapı altında kesintisiz biçimde devam etmesine olanak tanır. Yapı altı, artık bir strüktürel boşluk olarak değil, ekolojik zeminin devamı olarak ele alınmıştır. Doğal kaya oluşumları, Pistacia terebinthus, Myrtus communis ve aromatik bitki örtüsü korunarak alanın fiziksel karakterinin ve hafızasının sürekliliği sağlanmıştır.

Mimariyi, yalın ve alana duyarlı bir malzeme paleti tanımlar. Dış yüzeylerde toprak tonlarında sıva kullanılırken, iç mekân duvarları ve tavanları sıcak bej tonlarında, doğal dokulu bir sıvayla kaplanmıştır. Belirli alanlarda kullanılan doğal taş duvarlar, projenin yere aidiyet ve kalıcılık hissini güçlendirir. Ahşap kirişler hem strüktürel hem de mekânsal elemanlar olarak işlev görür; Platycerium bifurcatum ile bitkilendirilen asılı saksıları taşıyarak iç mekâna havada asılı bir bitki katmanı ekler.

Karşılama alanı, geleneksel bir mimari eşikten ziyade kademeli olarak gelişen bir peyzaj sekansı şeklinde tasarlanmıştır. Oyma kare açıklıklarla hareketlendirilen doğal taş perde duvarlar girişi çerçeveler. Bu açıklıkların içerisine yerleştirilen, hareket halindeki sığırcık kuşlarını betimleyen üç boyutlu heykeller, projenin kimliğine incelikli bir giriş oluşturur.

Restoranın doğu bahçesinde küçük bir bağ yer almaktadır. Güney yönündeki kot değişimi boyunca korkuluk, bir bağ çardağı olarak yeniden yorumlanmış; tırmanıcı bitkilere canlı bir taşıyıcı oluştururken dolaşım hattının sınırını da kültive edilmiş bir peyzaj öğesine dönüştürmüştür.

Restaurant, Signature Bar ve Lounge arasındaki geçişler peyzajın sürekliliği üzerinden kurulmuştur. Signature Bar, manzaraya yönelen kompakt bir sosyal odak noktası olarak işlev görür. En alt kotta bulunan Lounge ise ahşap strüktürler ve pergolalarla tanımlanarak, gündelik buluşmalar ve küçük ölçekli canlı müzik performansları için sakin bir ortam oluşturur.

Yetişkin villalarından Salkım’a doğru gerçekleşen iniş, mekânsal deneyimin ayrılmaz bir parçasıdır. Merdiven aksının merkezindeki boşluk Cinnamomum türleri ve Trachelospermum jasminoides ile bitkilendirilerek; koku, hareket ve filtrelenmiş ışıkla biçimlenen duyusal bir geçiş yaratılmıştır.

WC, servis ve arka alanlar doğal taş ayırıcı duvarlarla perdelenerek çevredeki bitki örtüsü içerisine yerleştirilmiştir. Acacia farnesiana ve aromatik bitki adaları, bu işlevsel alanlarla kamusal peyzaj arasındaki geçişi yumuşatır. Restoran girişinde farklı boyutlarda dokuz terakota saksı içerisinde sardunyalar, aromatik bitkiler ve Buxus sempervirens yer almaktadır. Saksıların oluşturduğu düzen, geleneksel Ege evlerinin bitkilendirilmiş avlularını çağrıştırırken giriş alanına davetkâr ve evcil bir ölçek kazandırır.

Tüm çatı yüzeyleri Carpobrotus acinaciformis ile bitkilendirilerek, mimari kütlelerin peyzajla görsel olarak bütünleşmesini sağlayan ekolojik yüzeylere dönüştürülmüştür.

Yetişkin villalarından yetişkin plajına uzanan mevcut basamaklı patika da alanın en önemli hafıza izlerinden biri olarak korunmuştur. Farklı kotlara dağılmış olgun Pinus pinea ağaçlarına müdahale edilmemiş; mimari, bu ağaçların çevresine özenle yerleştirilmiştir. Signature Bar’ın batısında bulunan bu güzergâh, misafirlerin villalar ile plaj arasında hareket etmelerine, paket kahve veya içecek almak için durmalarına ya da basamaklarda oturarak çevredeki peyzajın seslerini ve kokularını deneyimlemelerine olanak tanır. Böylece yalnızca bir dolaşım rotası değil, alan içerisinden geçen deneyimsel bir koridor olarak işlev görür.

Bu müdahaleler aracılığıyla mimari, peyzaj içerisine yerleştirilen bağımsız bir nesne olarak değil; alanın mevcut topoğrafyasını, bitki örtüsünü ve kullanım biçimlerini güçlendiren bir çerçeve olarak ele alınmıştır. Salkım Restaurant; mimariyi, peyzajı ve gastronomiyi, Ege kıyılarının gündelik yaşamıyla şekillenen kesintisiz bir mekânsal deneyimde bir araya getirir.

Konum: Akra Didim Hotel, Aydın, Türkiye
Yıl: 2026
Durum: Tamamlandı
Fotoğraf: [01] Burak Aydın, [02–28] Merve Yumuk Photography